Netvliesloslating

sep 24, 2011

Inleiding
Netvliesloslatingen (ablatio retinae) komen relatief vrij weinig voor. Gemiddeld zal één op de tienduizend personen hiermee te maken krijgen. In principe kunnen netvliesloslatingen voorkomen op iedere leeftijd, echter is de kans hierop is het grootst bij vijftig plussers. Maar loslatingen komen ook voor in geval van bijziendheid met een sterkte van -8 dioptrieën of hoger, na een ongeval, na een staaroperatie of wanneer het zich reeds voordoet in familiaire kring. Zonder behandeling kan een netvliesloslating resulteren in slecht zicht of volkomen blindheid. Het netvlies (of retina) is een transparante film en bevindt zich tegen de achterwand van het oog. Het netvlies zet de beelden om in electrische impulsen en verstuurd deze naar de hersenen. In de buitenlaag van de retina zorgen een hoeveelheid bloedvaatjes voor de zuurstofvoorziening en de aanvoer van voedingsstoffen. Bij een netvliesloslating is er geen verbinding meer tussen het netvlies en de bloedvaatjes.

Oorzaken
In de meeste gevallen wordt een netvliesloslating veroorzaakt door een klein scheurtje in het netvlies. Naarmate de leeftijd vordert zal de oogbolgelei meer en meer inkrimpen. Wanneer deze inkrimping te snel geschiedt, dan kan op de plaatsen waar de oogbolgelei verbonden is met het netvlies, een deel hiervan worden meegetrokken,  waarbij mogelijk een scheurtje ontstaat. Het gevolg hiervan is dat er vocht binnen kan dringen tussen retina en overige ooglagen. We spreken in dit geval van een netvliesloslating. Het gedeelte dat losgekomen is kan niet naar behoren fungeren met verlies van gezichtsvermogen als gevolg. Zolang de gele vlek (macula) echter niet heeft los gelegen dan is de gezichtsscherpte meestal nog goed. Loslaten van het netvlies kan naast bovengenoemde oorzaak ook ontstaan door een te hoge bloeddruk, een aandoening aan de nieren, als gevolg van suikerziekte of door een bloedziekte. Ondanks de ernst van deze aandoening lijken de verschijnselen mee te vallen. Omdat het andere oog normaal functioneert, kan het zijn dat er slechts sprake is van onregelmatigheden in het gezichtsveld. Vaak zie je door het getroffen oog lichtflitsen. De aandoening komt gelukkig zelden voor. Bij afname van het gezichtsvermogen (dat zowel acuut als over een langere periode kan ontstaan) is het van belang om zonder uitstel een arts in te schakelen. Er kan een ernstige oorzaak aan de gezichtsvermindering ten grondslag liggen die directe behandeling vereist!

Symptomen
- Mouches volantes (troebelingen van het glasvocht)
- Het zien van lichtflitsen
- Deels uitval van het visuele vermogen (alsof er een scherm voor het oog wordt getrokken)
- Volledige uitval van het visuele vermogen (mogelijk door een glasvochtbloeding)
- Vertroebeling van het zicht

Behandelingen
Afhankelijk van de ernst van de situatie kunnen de volgende technieken ingezet worden:
- Laserbehandeling
- Omgordelen van de oogbol
- Vitrectomie

Laserbehandeling
Als het gaat om kleine gaatjes of scheurtjes, of indien de retina niet of nauwelijks losgelaten heeft, dan volstaat een laserbehandeling in de meeste gevallen. Een laserbehandeling is relatief ongecompliceerd. Verdoving vindt plaats door middel van een oogdruppel.Een specifiek soort lens waar de laserstralen doorgaan, wordt op het oog aangebracht. Het gebied rond de gaatjes of scheurtjes wordt door middel van laserstralen als het ware dichtgeschroeid. Er ontstaan wondjes die vervolgens het netvlies vastkleven aan de onderliggende lagen. Glasvocht krijgt nu geen kans meer om door te dringen. Een ziekenhuisopname is niet nodig, de laserbehandeling vindt poliklinisch plaats en neemt slechts een kwartier in beslag. Hoewel het wat onaangenaam kan zijn, doet het niet echt pijn. In een enkel geval komt het netvlies alsnog los na de behandeling. Soms is het nodig om eenzelfde behandeling uit te voeren voor het goede oog ter voorkoming van een netvliesloslating.

Omgordelen van de oogbol
Een laserbehandeling biedt geen uitkomst als het netvlies wel los heeft gelaten. De schade is dan te groot om het met laser te bestrijden. Door een operatie kan het defect soms worden verholpen en krijgt het netvlies weer bloed. De oogbol omgordelen houdt in dat er een cerclagebandje van 2 millimeter om het oog wordt aangelegd. Om oogvocht af te voeren het kan een injectie nodig zijn. De onderbreking in het netvlies wordt door middel van bevriezing of laserstralen, gedurende of na de ingreep onder handen genomen, om een goede hechting met de onderliggende laag te creeëren. Het gaatje of scheurtje wordt gedicht met een siliconen segmentje. Indien nodig wordt na de ingreep gas ingebracht in het oog, zodat het netvlies netjes op de plek blijft. Dit gas vervliegt na verloop van tijd vanzelf. De oogbol wordt door het
aanbrengen van het cerclagebandje wat meer uitgerekt en daarmee wat meer bijziend.

Vitrectomie
In gevallen waarbij de scheur te groot is of waarbij inwendige bloedingen zijn ontstaan, wordt gekozen voor vitrectomie. Anders gezegd: het verwijderen van het glasvocht. Dit glasvocht kan vastgeplakt zijn aan het netvlies, waardoor onderliggende lagen losgetrokken kunnen worden. Het oog wordt gevuld met gas, lucht of siliconen-olie om het netvlies op de plek te duwen. Gas en lucht belemmeren het zicht geheel, maar verdwijnt echter spontaan na een tot twee weken. Siliconen-olie wordt toegepast als de pressie aangehouden dient te worden. Het gezichtsvermogen wordt door de siliconen-olie niet belet, maar een tweede operatie is echter wel noodzakelijk omdat de olie niet vanzelf zal slinken. Tenslotte wordt de oogbol gevuld met een zoutoplossing. De ingreep kan zowel poliklinisch als onder volledige narcose uitgevoerd worden. Het kan voorkomen dat u enkele dagen na de behandeling een specifieke hoofdstand aan zult moeten nemen. Ook zal er nadien gedruppeld moeten worden.

Controle en nazorg
De eerste twee weken zal de pupil verwijd en het zicht wazig zijn. Houdt u er rekening mee dat het herstel een aantal maanden in beslag kan nemen. Gedurende deze periode zult u moeten druppelen. Laat de auto tijdens de herstelperiode staan. Hechtingen kunnen de eerstkomende tijd irriteren maar hoeven niet verwijderd te worden. Het oog kan wat opgezet en gevoelig zijn en roodheid vertonen. Probeer intens licht zoveel mogelijk te vermijden. Een geplaatst cerclagebandje kan de oogbol van vorm doen veranderen. Deze insnoering maakt het oog langer, waardoor meer negatieve sterkte (-1.00 tot -3.00dpt) nodig is. Een week na de ingreep vindt de eerste controle plaats. Daarna na een maand en vervolgens ieder jaar. Het andere oog verdient speciale aandacht in verband met eventuele congenitale tere gebieden of barstjes die in dat geval met laser verholpen kunnen worden.

Complicaties
Naast een pijnlijk oog, is er tevens kans op bloedingen of een besmetting met een virus of bacterie. Daarnaast kan het voorkomen dat het netvlies opnieuw loslaat als gevolg van teveel littekenweefsel, maar ook het opdoemen van staar is niet ondenkbaar.

Resultaten
In ruim negentig procent van alle behandelingen wordt een positief resultaat bereikt. Bij zo’n tien procent van alle patiënten zijn echter wel twee of meerdere behandelingen vereist. De ernst van de restschade hangt af van de plek waar het leed geschied is. Heeft de gele vlek losgelaten dan is het ongemak groter want dit kan vertekening van het beeld met zich meebrengen. Verbetering van het gezichtsvermogen kan geruime tijd (zelfs jaren) aanhouden.

Laserbehandeling

Omgordelen

Vitrectomie