Prisma glazen

sep 24, 2011

Een prisma is in principe een driehoekig stuk glas. Een prisma maakt het mogelijk het witte licht te breken. De kleuren die dan tevoorschijn komen zijn Rood,  oranje, geel, groen, blauw, paars en violet. De lichtstraal buigt altijd af naar de basis. Naast de sterkte van de prisma, wordt ook de basis aangegeven. De sterkte van een prisma wordt uitgedrukt in prismadioptrieën (∆) of in centimeters per meter.

Glazen voorzien van een prisma hebben een verdikking aan de basis en minder dikte aan de overzijde. De lichtbundel die door het prisma valt buigt af naar de basis, met als gevolg een verplaatsing van de afbeelding. Recepten voor prisma glazen kunnen bijvoorbeeld worden uitgeschreven wanneer er klachten zijn als hoofdpijn door onzichtbaar scheelzien. De afbeeldingen in het rechter- en linkeroog worden dan niet op dezelfde plek geprojecteerd. Glazen met correctie prisma’s kunnen er dan voor zorgen dat de beelden van beide ogen als het ware samensmelten, wat de rust ten goede komt.
Bij een afwijking naar binnen of naar boven, wordt er eerder voor een prisma glas gekozen, dan wanneer er sprake is van een onzichtbare oogstand naar de buitenkant. In dat geval kunnen de problemen dikwijls opgelost worden door het trainen van de oogspieren.

In de praktijk worden prisma’s om verschillende redenen toegepast:

1. Correctieprisma’s om scheelzien, zoals hierboven beschreven, te corrigeren.
2. Decentratieprisma’s om het optisch centrum van het brillenglas te verschuiven.
3. Diktereductieprisma’s om de dikte van glazen in de hand te houden. Multifocale glazen zijn standaard voorzien van deze prisma’s.
4. Hoogtecompensatieprisma’s zijn verwerkt in bifocale glazen en compenseren het verschil in beeldhoogte door sterkteverschil tussen het rechter en linker glas.
5. Als gewicht in torische lenzen om zo de lens bij astigmaten in de juiste positie op het oog te krijgen.

Een prismatische afwijking kan door scheelzien (of strabisme) voorkomen als kwaal op zich. Maar het kan ook ontstaan als gevolg van allerlei andere afwijkingen. Soms is het te wijten aan een aandoening van de uitwendige oogspieren die voor de oogbewegingen zorgen, bijvoorbeeld door problemen met de schildklier. Het kan ook ontstaan door een aandoening van de zenuwen die de uitwendige oogspieren bezenuwen, zoals bij een verlamming. Nog een andere oorzaak zijn aandoeningen die een ernstige vermindering van één oog met zich meebrengen. Een voorbeeld hiervan is een litteken op het netvlies van één oog. Prisma’s kunnen in dit soort gevallen uitkomst bieden.