Staar

sep 21, 2011

Inleiding
De ooglens is een helder en transparant onderdeel van het oog. Maar met het ouder worden vertroebelt deze lens, de helderheid neemt af, kleuren vergelen. Het algehele zicht wordt wat grauw van kleur, vergelijkbaar met het kijken door een vervuild raam. Deze vertroebeling van de ooglens noemen we staar of cataract. Een ieder krijgt hier op den duur mee van doen, echter niet iedereen krijgt er ook daadwerkelijk hinder van.
Staar kan aangeboren zijn of op jonge leeftijd (jeugdstaar) ontstaan. Het gebruik van bepaalde medicijnen zoals prednisolon, maar ook rookwaren, een ongeluk of oogonstekingen kunnen aanleiding zijn tot het ontstaan ervan. Toch komt ouderdomsstaar verreweg het meeste voor.

Aangeboren staar
Aangeboren staar kan erfelijk bepaald zijn maar ook verworven. In het geval van erfelijkheid wordt het van geslacht op geslacht doorgegeven. Verworven cataract kan zijn oorsprong vinden in een aandoening van de  moeder tijdens de zwangerschapsperiode. Aangeboren cataract dient zo snel mogelijk verholpen te worden, en zeker als het beide ogen betreft. Aangeboren staar verhindert dat het kind leert kijken. Wordt er te laat ingegrepen dan ontstaat er een fixatie probleem, wat kan leiden tot trillingen van de ogen. Is een van de beide ogen aangedaan dan kan dit resulteren in een lui oog, omdat hoofdzakelijk het goede oog gebruikt wordt.
Bij het kindje wordt de ooglens verwijderd. Omdat het oog de komende jaar nog zal groeien, kan er nog geen kunstlens aangebracht worden. Met het groeien van het oog zou namelijk steeds de sterkte van de kunstlens aangepast moeten worden. In plaats daarvan wordt er gekozen voor contactlenzen. Is het kindje eenmaal oud genoeg dan wordt er alsnog een kunstlens aangebracht.

Ouderdomsstaar
Zoals reeds eerder vermeld, krijgt iedereen hier mee te maken. Hoewel er uitzonderingen zijn, doen de eerste tekenen van staar zich meestal voor op latere leeftijd. In welke mate u hier hinder van hebt, is afhankelijk van de plaats waar de vertroebeling zich voordoet en de grote ervan. Zit de vertroebeling centraal in de lens, dan zult u al vrij snel problemen hebben. U kunt onder andere klachten krijgen als wazig zicht, dubbelbeelden of het grauwer worden van de kleuren. Moet de sterkte van de bril veel te vlug worden aangepast, dan kan dat duiden op ouderdomsstaar. Echter na verloop van tijd is het zicht, ook met deze nieuwe en sterkere glazen, niet meer te corrigeren. Het zicht zal steeds meer verslechteren, de visus neemt af. Inspectie door de oogarts is aan te bevelen. De oogarts kan beoordelen of en in hoeverre er sprake is van staar. Ook wordt het gezichtsvermogen bepaald en wordt er naar de gezondheid van het oog gekeken.

Wanneer een operatie?
Is het gezichtsvemogen nog ruimschoots voldoende, dan zal een behandeling nog even worden uitgesteld. Bedenk wel dat een operatie er op den duur waarschijnlijk wel in zal zitten. Staar zal namelijk nooit afnemen, doch enkel toenemen. Wanneer het begin van staar eenmaal is ontdekt, dan blijft u onder toezicht. Het beloop wordt van tijd tot tijd in de gaten gehouden. Indien de aanwezige staar teveel belemmering vormt, dan wordt een operatie aanbevolen. Houdt u rekening met een wachttijd van een week of vier.

De operatie
Tijdens de ingreep wordt de vertroebelde lens vervangen door een kunstlens. Er wordt slechts een oog per keer behandeld. Na de ingreep herstelt de gezichtsscherpte over het algemeen vrij goed. Staaroperaties worden veelvuldig ten uitvoer gebracht. Het risico op een negatieve afloop is relatief laag. Alleen operatief ingrijpen kan staar verhelpen, geneesmiddelen om staar te bestrijden zijn er helaas niet. In sommige gevallen is een ziekenhuisopname van een aantal dagen gewenst, maar in de meeste gevallen volgt een poliklinisch ingrijpen, waarbij u dezelfde dag weer naar huis mag. De operatie kan geschieden onder algehele narcose, maar over het algemeen wordt er plaatselijk verdoofd. Uw staat van gezondheid speelt mee in de keuze van verdoving. Voor plaatselijk verdoven dient u minimaal een half uurtje roerloos te kunnen blijven liggen.

Na de ingreep
Eenmaal geopereerd, dan zult u uw oog moeten druppelen. Tijdens het de nachtrust zult u een oogkapje moeten dragen over het geholpen oog. Pas op dat u de komende maanden niet in uw oog wrijft of  erop drukt.

Nastaar
In een enkel geval kunt u te maken krijgen met nastaar. Na enige tijd, of soms zelfs na een aantal jaren, kan het lenskapsel vertroebelen, met als gevolg een te geringe lichtopbrengst op het netvlies, waardoor het gezichtsvermogen afneemt. Een laserbehandeling kan in dat geval een oplossing bieden. In het lenskapsel wordt een klein openingetje gemaakt, zodat de lichtinval toeneemt. Deze laserbehandeling vindt poliklinisch plaats en is niet pijnlijk. Het risico op letsel bij een laserbehandeling is gering, doch bestaat er een kleine kans op een netvliesloslating.